چشمانداز جایگاه محرومین در قرآن

چشمانداز جایگاه محرومین در قرآن

از ترتیب نزولی آیات در این زمینه چنین به دست میآید که قران کریم ابتدا به دنبال این است هویت ازدسترفته آنان را بازسازی نموده و به آنان احساس هویت، شخصیت و خودباوری داده و نیازمندی آنان را تأمین نموده و حقوق فراموششده آنان را استیفا نموده و زمینههای توانمندی و خوداتکایی را به طرق مختلف فراهم و یا با ایجاد اعتمادبهنفس و روحیه استقلال، خلاقیتها و استعدادهای ذاتی آنان را به منصه ظهور و بروز رسانیده است

و زمینه تربیت نیروهای کارآمد قوی و مدیریتی را فراهم نماید.

بهطوریکه آیه 5 سوره قصص میفرماید:

نُريدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثينَ

قرآن کریم در وجود محرومین گوهرهای ناب و گنجینههای ارزشمندی را میبیند و معتقد است اگر جامعه و حتی محرومین به قابلیتها و توانمندیهای بالقوه درونی خویش پی ببرند میتوانند جهان را دگرگون کنند تا جایی که وارثان زمین و مدیران و رهبران آینده جامعه قرار گیرند.

قرآن برای محرومین چشمانداز روشن و بسیار امیدوارکنندهای را ترسیم میکند و توجه جامعه و خود محرومین را به این استعدادهای نهفته سوق میدهد که چنانچه این توانمندیها شناسایی شود و موانع شکوفایی آنکه فقر و تنگدستی است از میان برداشته شود و این خودباوری و اعتمادبهنفس در محرومین زنده شود میتوان در عرصههای بزرگتر حضوری مؤثر پیدا کند.

اتزعم انک جرم صغیر و فیک انطوی العالم الاکبر

ای انسان گمان میکنی تو یک جرم کوچک هستی درحالیکه تمام عالم هستی در تو وجود دارد

تو جان جهان هستی و جاودانی ملک در تو محو و فلک در تو فانی

تو یکلفظی اما طلسم عجایب دریغــا که معنای خود راندانی

در تشریع اسلام مسئولیت شکوفایی استعدادهای نهفته در افراد محروم را در سه بعد مهم مشخص میکند؛ که میتوان از آن بنام «مثلث توانمندی» یادکرد.

1- مسئولیت فرد در برابر خودش

بدین معنا که فرد با خودباوری، اعتمادبهنفس، مناعت طبع، همت و اراده، تلاش و کوشش در جهت رهایی از فقر و تنگدستی گام بردارد.

2- مسئولیت افراد جامعه در برابر یکدیگر

جامعه بایستی با ایجاد فرصتهای برابر و تنظیم عادلانه روابط اجتماعی – اقتصادی و توجه به محرومین جامعه همراه با توزیع عادلانه ثروت توأم با مهر و محبت و احترام، عطوفت و احترام زمینه رشد و شکوفایی استعدادهای آنان را فراهم کند.

3- مسئولیت دولت در برابر فرد و جامعه

دولت نیز وظیفه دارد در مسیر تحقق توسعه و پیشرفت موانع را از میان و برای رهایی جامعه از ننگ عقبماندگی و حل مشکلات انبوه به تنظیم برنامهای هدفمند بپردازد که توان بسیج نیروی تودههای مسلمان برای تحقق توسعه همهجانبه و فراگیر داشته باشد برنامهای که ضمن حفظ هویت و فرهنگ جهان اسلام از آنان وجودی مستقل بسازد.

موضوعات مرتبط: پژوهش قرآنی ، اداری
برچسبها: محرومین , قرآن , مثلث توانمندی اسلاید اخلاق مهندسی معماری در قرآن...